P2P kripto işleminde banka hesabınıza para gönderen kişi ile platformdaki doğrulanmış alıcı farklıysa kriptoyu serbest bırakmayın. Üçüncü kişi ödemesi, gerçek bir mağdurun parasının sizin hesabınıza yönlendirildiği ve sizin kriptoyu dolandırıcıya verdiğiniz üçlü dolandırıcılık kurgusunun işareti olabilir.
P2P dolandırıcılığı yöntemleri nasıl işler?
Üçlü çapraz dolandırıcılık
Dolandırıcı bir ilan sitesinde sahte araç, telefon veya ürün satışı ilanıyla bir mağduru ödeme yapmaya ikna eder. Aynı anda P2P platformunda sizden kripto almak üzere emir açar ve ürün alıcısına sizin IBAN’ınızı verir. Mağdur parayı hesabınıza gönderir; siz bakiyeyi görünce kriptoyu P2P alıcısına serbest bırakırsınız. Dolandırıcı kriptoyu alır, ürün alıcısı parasını kaybeder ve banka kaydında paranın son alıcısı siz görünürsünüz.
Sahte dekont ve ödeme itirazı
Fail “ödeme yapıldı” butonuna basıp sahte banka dekontu yükleyebilir. Banka bakiyesini kontrol etmeden yalnızca dekonta veya SMS görüntüsüne güvenerek kriptoyu serbest bırakan satıcı varlığını kaybeder. Geri çekilebilir ödeme yöntemlerinde fail sonradan izinsiz işlem itirazı da yapabilir.
Çalıntı veya kiralanmış banka hesabı
Ödeme, P2P hesabıyla aynı kişiye ait olmayan çalıntı ya da kiralanmış bir hesaptan gelebilir. Hesabın gerçek sahibi şikâyet ettiğinde savcılık paranın ulaştığı sizin hesabınız üzerinde işlem yapabilir.
Hukuki riskler ve suç isnatları
Parayı gönderen mağdur doğrudan sizin IBAN’ınıza ödeme yaptığı için soruşturmada TCK m. 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılığın faili veya yardım edeni olduğunuz iddia edilebilir. Savunmada işlemin gerçek P2P emrine dayandığı, gönderen ile platform kullanıcısının ilişkisini bilmediğiniz ve hangi kriptoyu ne zaman serbest bıraktığınız teknik verilerle gösterilmelidir.
Suç gelirinin kriptoya çevrilmesine bilerek aracılık edildiği iddiası koşulları varsa TCK m. 282 kapsamında incelenebilir. Suçla bağlantılı para hesaba ulaştığında 5549 sayılı Kanun veya CMK m. 128 çerçevesinde banka hesabında tedbir gündeme gelebilir. MASAK hesap blokajı sayfası bu karar türlerinin ayrımını açıklar.
P2P işlemlerinde temel güvenlik kuralları
- Üçüncü kişi ödemesini kabul etmeyin: Bankadan parayı gönderen ad-soyad ile P2P platformundaki KYC adının aynı olduğunu kontrol edin. Farklıysa kriptoyu serbest bırakmadan platform itirazı açın.
- Sipariş ve açıklama bilgisini kontrol edin: Platformun kuralları çerçevesinde transferin ilgili P2P siparişiyle bağlantısını doğrulayın; ilgisiz veya şüpheli açıklamalarda işlemi durdurun.
- Parayı bankada görmeden kriptoyu bırakmayın: Yüklenen dekont ya da SMS yerine kendi bankacılık uygulamanızdaki kesinleşmiş bakiyeyi kontrol edin.
- Platform dışına çıkmayın: Sohbeti ve ödemeyi platformun itiraz mekanizması dışında yürütmek kayıt bütünlüğünü zayıflatır.
Hesap blokajı ve savcılık sürecinde atılacak adımlar
- P2P sipariş ve sohbet dökümünü alın: Emir numarası, işlem saatleri, kullanıcı profili, KYC’de görünen ad ve sohbet loglarını kaydedin.
- Banka ve kripto hareketlerini eşleştirin: Hesaba giren tutar ile serbest bırakılan kripto miktarı, kur, tarih-saat ve TXID bilgisini tek tabloda gösterin.
- Blokenin dayanağını öğrenin: Banka risk kararı, MASAK işlemi ve adli el koyma için başvuru mercii ile yöntem farklıdır.
- İyi niyetli işlem açıklamasını delillendirin: Gelen paranın suç kaynağını bilme imkânınız olmadığını yalnızca sözlü beyanla değil, platform kayıtları ve işlem alışkanlığıyla açıklayın.
- Asıl fail hakkında başvuruyu değerlendirin: Üçlü kurguyu kuran P2P kullanıcısı ve sahte ilan hesapları hakkındaki bilgiler adli makamlara sunulabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; mağdur, şüpheli veya hesap sahibi sıfatı ve uygulanacak hukuki yol her dosyada farklı olabilir.
